ERZURUM’DA YERLİ PATATES TOHUMLARIYLA TARIMDA MİLLİ ADIM
Erzurum’da Yerli Patates Tohumlarıyla Tarımda Milli Atılım
Erzurum’da 20 yılı aşkın süredir yürütülen çalışmalar sonucunda, yerli ve milli patates tohumları geliştiriliyor. Doğu Anadolu Tarımsal Araştırma Enstitüsü, laboratuvardan seralara uzanan titiz bir süreçle bölge tarımına katkı sağlıyor.
1969 yılında kurulan ve 1988’den itibaren bilimsel çalışmaların aktif olarak yürütüldüğü enstitüde, patates ıslahı ve yüksek kademeli sertifikalı tohum üretimi gerçekleştiriliyor. Daha önce “Pasinler 92”, “Caspar” ve “Kondor” gibi çeşitler tescil edilirken, 2022-2026 döneminde “Can”, “Mete”, “Ata 25”, “Kaan”, “Cansu” ve “Karsu” gibi yeni yerli tohumlar üretildi.
Enstitüde yapılan çalışmalar, bölge iklimine uygun, verimli ve hastalıklara dayanıklı patates çeşitlerini hedefliyor. Süreç, tarladaki melezleme çalışmalarıyla başlıyor; laboratuvarda doku kültürü yöntemiyle sağlıklı fide üretimi yapılıyor ve seralarda bitkilerin gelişimi yakından takip ediliyor. Her aşamada yapılan ölçümler ve gözlemlerle en uygun tohumlar seçiliyor.
Bir patates çeşidinin geliştirilip sertifikalı tohum haline gelmesi ise yaklaşık 20 yılı buluyor. Bu süreçte defalarca deneme ekimi yapılmakta, farklı iklim ve toprak koşullarında performans testleri uygulanmakta. Başarıyla tamamlanan çeşitler, tescil ve sertifikasyon işlemlerinin ardından üreticilerin kullanımına sunuluyor.
Enstitünün endüstri bitkileri bölüm araştırmacısı Dr. Canan Kaya, çalışmaları şu sözlerle özetledi:
“Laboratuvar ortamında doku kültürü çalışmalarıyla fide üretiyoruz, ardından seralarda kontrollü üretime geçiyoruz. Buradaki amacımız, hastalıklardan arındırılmış ve yüksek kademeli sertifikalı tohumluk üretmek. Şu anda süper elit kademede kendi yerli ve milli çeşitlerimizi üretiyoruz.”
Dr. Kaya, çalışmaların en az 20 yıllık bir süreci kapsadığını belirterek, “Patatesin anavatanı Güney Amerika. Biz ise ülkemizin kendi yerli ve milli çeşitlerini geliştiriyoruz. Böylece hem üreticimiz kaliteli tohuma erişiyor hem de bölge tarımı güçleniyor” dedi.
